We krijgen als woonmaatschappij regelmatig de vraag waarom we niet sneller sociale woningen bouwen. Er staan zoveel mensen op de wachtlijst en de minister voorziet toch voldoende geld? De Randkrant schetste in een artikel de uitdagingen die de bouw in de weg staan.
Het totaal aantal personen op de wachtlijsten loopt in Vlaanderen op tot meer dan 200.000. Koploper in de Vlaamse Rand is Woontrots (14.842), gevolgd door Inter-Vilvoordse met 6.738 wachtenden, Woonpunt Zennevallei (6.663), Providentia (circa 6.000), en Het Vlaamse Woonanker (1.986).
Het gaat hierbij niet uitsluitend om personen uit de Vlaamse Rand, aangezien – met uitzondering van Inter-Vilvoordse, dat Machelen en Vilvoorde omvat – het werkingsgebied van de sociale woonmaatschappijen tot buiten de Rand reikt. Wie op een sociale woning wacht, zal bovendien nog wat geduld moeten oefenen.
Uit een rondvraag bij de woonmaatschappijen blijkt dat er in totaal 2.123 nieuwe sociale woningen gepland zijn. (Woonpunt Zennevallei plant er 1.026, waarvan 533 bijkomende; Providentia heeft momenteel 436 woningen in ontwerp, Woontrots 928, Het Vlaamse Woonanker 98 en Inter-Vilvoordse 128.)
De moeilijke weg naar meer sociale woningen
Het gaat hierbij niet uitsluitend om personen uit de Vlaamse Rand, aangezien – met uitzondering van Inter-Vilvoordse, dat Machelen en Vilvoorde omvat – het werkingsgebied van de sociale woonmaatschappijen tot buiten de Rand reikt. Wie op een sociale woning wacht, zal bovendien nog wat geduld moeten oefenen.
Uit een rondvraag bij de woonmaatschappijen blijkt dat er in totaal 2.123 nieuwe sociale woningen gepland zijn. (Woonpunt Zennevallei plant er 1.026, waarvan 533 bijkomende; Providentia heeft momenteel 436 woningen in ontwerp, Woontrots 928, Het Vlaamse Woonanker 98 en Inter-Vilvoordse 128.)
Ook financieel is de uitdaging groot. Elk nieuwbouw- of renovatieproject is verlieslatend, onder meer door de hoge grondprijzen in de Vlaamse Rand. Inter-Vilvoordse bijvoorbeeld kampt met een beperkt werkingsgebied, wat de mogelijkheden voor nieuwe projecten sterk inperkt.
Bij Woontrots zorgen beroepsprocedures van omwonenden bovendien voor bijkomende vertragingen. 'De toenemende weerstand vanuit de buurt bij een vergunningsaanvraag is een van de grootste obstakels,' klinkt het daar. 'Mensen zijn in theorie wel voorstander van sociale huisvesting, maar liever niet in hun eigen omgeving. Steeds vaker worden bezwaren ingediend, niet om inhoudelijke redenen, maar vanuit persoonlijke motieven – vaak met juridische argumenten.'
Volgens Woontrots worden lokale besturen en overheden ook steeds gevoeliger voor buurtgebonden druk. 'Er wordt minder gedacht vanuit het algemeen belang en meer vanuit electorale overwegingen. Bovendien kunnen bestuurlijke keuzes na elke verkiezing veranderen, wat op lange termijn voor veel onzekerheid zorgt.'
Hoewel Woontrots de dialoog met lokale besturen over het algemeen als constructief ervaart, klinkt er ook kritiek. 'Gemeenten in ons werkingsgebied zetten vooral in op inbreiding en kernversterking van wijken met een landelijk karakter. Hoogbouw is er zelden mogelijk. Om toch groei te realiseren, moeten we dus veel projecten tegelijk opstarten.'
De hoge vastgoedprijzen maken het in deze regio bovendien bijzonder moeilijk om gronden te vinden die binnen de financieringsplafonds voor sociaal wonen passen. 'Sinds een recente wetswijziging kunnen woonmaatschappijen ook nog eens veel moeilijker woonuitbreidingsgebieden aansnijden – nochtans een van de weinige pistes voor betaalbare locaties,' aldus Woontrots. 'De huurinkomsten, gemiddeld zo’n 400 euro per maand, volstaan nauwelijks om de leningen af te betalen. Het globale financiële kader voor de sector moet dringend verbeteren.'
Providentia vult aan dat ook het Gewestplan beperkingen oplegt in Halle-Vilvoorde, waar doorgaans slechts twee woonlagen zijn toegestaan, terwijl dat er in alle andere Vlaamse gewestplannen drie zijn.
Auteur: Luc Vanheerentals
